Compassie Anno nu

compassie

Onlangs een boeiend adviesgesprek gehad met een lid van een identiteitsraad.

Hierin hebben we onder andere stil gestaan bij het verhaal van de Barmhartige Samaritaan.

Over hoe medewerkers en bewoners samenwerken vanuit barmhartigheid en compassie. Een mooi onderwerp voor een nieuwe blog.

Mededogen en barmhartigheid

De afgelopen tijd kwamen termen als ‘compassie, mededogen en barmhartigheid‘ vaak voorbij. Denk aan het vluchtelingendebat, de schrijnende situaties door bezuinigingen in de WMO, maar ook in de wijkgerichte aanpak.

Compassie is een Kernwaarde

In Rotterdam ondertekende burgemeester Aboutaleb het Handvest voor Compassie. Daarmee werd compassie kernwaarde van het gemeentelijk handelen. De Compassieprijs 2016 werd uitgereikt aan het project ‘Heilige Rotterdamse Boontjes’. Een leerwerktraject voor kwetsbare jongeren die werkervaring opdoen in Ookami; een koffiehuis dat in 1 jaar tijd een belangrijke ontmoetingsplek in de wijk is geworden.

De jongeren die deelnemen aan het project worden niet alleen zelf met mededogen en respect benaderd, maar leren ook op die  manier met elkaar en hun klanten om te gaan. Een voorbeeld voor de hele stad, begin van een olievlek in Rotterdam.

Compassie moet je DOEN!

In de zorg is compassie een belangrijke waarde. Mededogen is voor zorgprofessionals meer dan een motivatie of drijfveer. Het is vooral iets wat je moet DOEN!

Mededogen werd in de praktijk vaak vertaald met dienstbaar zijn en zorgen voor. Bij compassie anno NU ligt de focus vooral op zorgen dat: Mensen helpen zichzelf te helpen. hen te stimuleren dat zij zelf de regie over hun leven houden, en daarbij zoveel mogelijk in te spelen op individuele behoeften en wensen.

Compassie anno NU doe je samen

http://zin-in-zorg.nl/2016/compassie-anno-nu/

Compassie anno NU doe je samen; als cliënt en zorgprofessional, maar ook als collega’s onderling. Dit betekent onder andere dat je:

  1. opmerkzaam bent en gericht aandacht geeft
  2. de ander wil begrijpen; open, nieuwsgierig en oordeelvrij
  3. de ondersteuning biedt die de ander nodig heeft
  4. voortbouwt op de kracht en vermogens die al aanwezig zijn bij de ander
  5. actief luistert en het stellen van vragen (welke dan ook) stimuleert

Wil jij of je team ook aan de slag met compassie anno NU? Wil je werken aan je communicatieve vaardigheden (onontbeerlijk voor werken met compassie)? Wil je sparren over het handen en voeten geven aan compassievol werken bij ondersteunend personeel?

Neem dan contact met ons op. We luisteren actief naar je vraag, onderzoeken je behoefte, gaan uit van wat er al is, en komen samen tot iets moois!

Bel met met Wies Vink: 06- 51832505, of mail naar: wvink@zin-in-zorg.nl.

Hoe ga je om met lastige mensen deel 2

In de schoenen van een ander staan – Hoe doe je dat?

hoe-ga-je-om-met-lastige-mensen-deel-2/In een eerder artikel over “Hoe ga je om met lastige mensen? schreef ik dat het goed werkt om eens in de schoenen van een ander te gaan staan; je eens te verplaatsen. In dit artikel “Hoe ga je om met lastige mensen deel 2” ga ik hier verder op in: In de schoenen van een ander staan: Hoe doe je dit?

In gesprekken hoor ik vaak praten over lastige mensen. Maar in wezen klopt dat natuurlijk niet. Wanneer mensen gedrag vertonen waar we zelf moeite mee hebben, zegt dat iets over onszelf, ons gedrag en onze communicatie. Om verandering aan te brengen in een voor jou lastige relatie zul je dus iets anders moeten doen. Zelf verantwoordelijkheid nemen en iets anders aan mijn communicatie en gedrag doen om mijn doel te bereiken. Vaak blijkt dat in de praktijk een gezamenlijk doel te zijn.

Hoe ga je om met lastige mensen – deel 2

Subtiele veranderingen in je eigen communicatie en gedrag kunnen een vastgelopen relatie losser maken. Wanneer je graag meer inzicht of informatie wilt over jezelf en de ander in de relatie, kun je goed gebruik maken van de waarnemingsposities.

Je kunt drie verschillende posities innemen om de situatie te bekijken en ervaren. Door vanuit deze verschillende posities naar een situatie te kijken, te luisteren en te ervaren kun je dingen ontdekken die je je daarvoor niet bewust was. In NLP worden dat de eerste, tweede en derde positie genoemd.

De 3 waarnemingsposities:

  • De eerste positie, vanuit jezelf
  • De tweede positie, vanuit de ander
  • De derde positie, vanuit de observerende positie (ook wel meta genoemd).
hoe-ga-je-om-met-lastige-mensen-deel-2/

Bron: NLP op het werk van Lynne Cooper

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In de eerste positie bekijk je alles met eigen ogen, hoor je alles met je eigen oren en heb je je eigen gevoelens. Je staat in deze positie dus in je eigen schoenen. In dit geval gaat het om jouw gedachten, jouw zorgen, jouw waarden en jouw overtuigingen die bepalen wat jij denkt, zegt of doet.

In de tweede positie kruip je in de huid van een ander. Je denkt, voelt, doet, ziet, hoort, ruikt en proeft alsof je volledig de ander bent. Je wordt a.h.w. even de ander, je leeft je volledig in in de ander. Empathie dus…

Mij valt steeds weer op dat wanneer ik oprecht in de schoenen van de ander ga staan, het gedrag in de tweede positie helemaal normaal vindt. Ook al vind ik dat in de eerste positie moeilijk, lastig, vreemd…etc.

hoe-ga-je-om-met-lastige-mensen-deel-2/

3 waarnemingsposities

In de derde positie bekijk je de situatie van jullie beiden alsof je een onafhankelijke buitenstaander bent, vanaf een afstandje dus. Je bent op geen enkele manier persoonlijk bij die situatie betrokken.

Van hieruit kun je jezelf in de eerste positie zien en horen, evenals de andere persoon in de tweede positie. Vanuit deze positie merk je op wat er aan de hand is en denk je objectief over de dingen na.

Als je in staat bent om tussen deze posities doelbewust heen en weer te schakelen, geeft dat je informatie over wat je vervolgens kunt doen en zeggen. In veel zakelijke communicatie is dit een waardevolle vaardigheid.

Voorbeelden uit de praktijk

  • Een bespreking over de inzet van het netwerk van de cliënt is vastgelopen. Vanuit je rol van verpleegkundige wil je dat de cliënt zijn netwerk inschakelt voor een deel van de zorgvraag, maar de cliënt wil dat niet en vindt dat daar de zorg voor moet komen. Door de derde positie in te nemen ga je zien wat er bij beiden speelt. Je eigen gedrag kun je veranderen voor een ander resultaat.
  • Eisende klant. Stel je een cliënt voor die in zorg komt en eist dat zij ‘op haar gekozen tijd’ geholpen wil worden. Door in de tweede positie te gaan staan krijg je inzicht wat de behoefte van de cliënt is.
  • Omgaan met klachten van collega’s. Vaak klagen collega’s en worden emotioneel, bijvoorbeeld over de veranderingen die de organisatie doorvoert. Stap eens in positie twee en drie. Wat merk je op?
  • Een team dat rekening houdt met elkaars behoeften en gezichtspunten zal meer productief zijn en meer werkplezier ervaren. Welke posities worden hier ingenomen voor dit resultaat?

In een derde artikel: Wat is het beste perspectief? En wat zijn de gevolgen?

Actief luisteren

Over verbale communicatie


luisteren close-up-18753_640“Luister je wel?” Ik vraag het als ik mijn partner iets vertel. “Je reageert niet, heb je wel gehoord wat ik zei? Ja, ja, ik luister wel …”. Ook op het werk hoor je het mensen zeggen! Mensen doen niks verkeerd. Ze onderbreken je verhaal niet, lopen niet weg, de telefoon is geen spelbreker en toch voel je dat er niet geluisterd wordt. Waarom weet je dat er niet naar je geluisterd wordt?

Luisteren met aandacht

Aandachtig luisteren is zichtbaar en voelbaar wanneer je iemand met aandacht aankijkt en een luisterende houding aanneemt. Wees stil en houd je mond even. Een valkuil is dat je in gedachten al bezig bent met een antwoord of reactie op moment dat iemand aan het vertellen is. Dat is geen luisteren. Als je echt luistert, ben je stil van binnen en is er ruimte voor de ander om te vertellen zonder dat je antwoord hoeft te geven. En dat brengt rust.

Actief luisteren

Degene die vertelt, wil ervaren en voelen dat de luisteraar op hem gericht is en hem begrijpt. Hoe ‘doe’ je actief luisteren? Door:

  • vragen stellen die belangstelling verraden;
  • open vragen die richting geven;
  • samenvatten om te laten merken dat je de verteller begrijpt;
  • gevoelsreacties weergeven.

Belangstellende vragen

luisteren compassion-857747__180Zowel in werk als privé is het belangrijk effectieve vragen te stellen. Thuis bijvoorbeeld aan tafel over dagelijkse belevenissen, in een gesprek met een vriendin die het moeilijk heeft, een praatje met je buren over de heg.

In je werk is de aanwezigheid of het ontbreken van deze vaardigheid essentieel. De eerste vraag die je stelt is al van belang. Hij moet relevant zijn, goed te beantwoorden en interesse verraden.

Relevante en belangstellende vragen sluiten aan bij datgene waarvan je weet dat ze voor de ander van betekenis zijn. Als een cliënt zich zorgen maakt over de uitslag van een onderzoek die hij van de arts op maandag gaat krijgen, dan gaat je vraag dinsdag natuurlijk over de uitslag. Je sluit aan bij zijn beleving, bij zijn manier van denken, voelen en beleven.

Als je de ander niet kent, kun je aansluiten bij wat je van tevoren te weten bent gekomen: iemands werk, ziekte, familie of hobby’s. Weet je niets van iemand, kun je via open en gesloten vragen makkelijk contact maken.

Open vragen die richting geven

Goede vragen zijn open en geven richting. Ze kunnen niet met alleen ‘ja’ of ‘nee’ worden beantwoord. Ze beginnen met: ‘hoe’, ‘wat vind je van …?’, ‘waarom’, ‘op welke manier …?’ of ‘vertel eens over …?’ In open vragen ligt het gewenste of verwachte antwoord niet vast. Een open vraag die richting geeft is bijvoorbeeld: ‘Hoe was dat gesprek waar je zo over inzat?’ is veel beter.

Op gesloten vragen vragen krijg je meestal een antwoord van één of twee woorden bijvoorbeeld: ‘Bent u bij de arts geweest?’ of ‘Hoe laat zal ik morgenochtend komen: om half acht of om zeven uur?

Samenvatten

Een goede samenvatting pakt de essentie, is kort, in eigen woorden en vragend van toon. Door de vragende vorm nodig je de ander uit te corrigeren als je ernaast zit. Het is niet erg als jouw samenvatting niet helemaal juist is. De ander zal direct aanvullen wat ontbreekt. Dat je er de moeite voor doet, wordt op zich al gewaardeerd.

Gevoelsreacties

Gevoelsreacties als aanvulling op belangstellende vragen en goede samenvattingen, zijn een aanmoediging, om uitvoeriger te vertellen. In bovenstaand voorbeeld wanneer de cliënt kan vertellen en de uitslag is goed, is een reactie als : “Wat ben ik blij voor u!

Actief luisteren is (hard) werken met je hart. Wie dat over heeft voor zijn persoonlijke en professionele relaties, krijgt veel terug. Aandacht is een groot cadeau.

Ook deze artikelen kunnen interessant voor je zijn:
Als je goed luistert hoor je meer>
– Belevingsgericht zorgen en communiceren is werken en groeien vanuit je eigen vak>
– Ezelsbruggetjes voor goede communicatie>

Zin-in-Zorg – Contact – www.zin-in-zorg.nl

Contact en dementie

Symposium Dementie en Palliatieve Zorg

http://zin-in-zorg.nl/diensten/zin-in-dementiezorg/Afgelopen week bezocht ik het symposium Palliatieve Zorg en Dementie: een boeiende middag rond het thema ‘contact en dementie’.

Over: Kan je geluk ervaren als je aan dementie lijdt? Hoe maak je contact met diep demente mensen? En over mantelzorgers van mensen met dementie.

Frans Hoogeveen, lector Psychogeriatrie begon zijn interactieve lezing met een persoonlijk verhaal over zijn vader die aan dementie leed. De eerste dia liet oude beelden van zijn vader zien: zijn vader, levendig en vitaal en op een andere foto zag je iemand veel meer in zichzelf gekeerd en een heel andere lichaamshouding. Dezelfde mens, maar een enorme zichtbare verandering.

Het verhaal maakte indruk. Je kon een speld horen vallen in de zaal. Ik deel graag drie dingen uit zijn lezing met je.

1 Kun je geluk ervaren als je aan dementie lijdt?

Toen Frans’ moeder in het ziekenhuis moest opgenomen, vroeg zijn vader ieder uur aan de telefoon: “Weet jij waar An is? Ik kan haar niet vinden.” De vader van Frans was enorm onrustig en bleef maar zoeken en de vraag stellen.

Het feit dat in de dementie de inprenting niet meer plaats kan vinden, maakt dat iemand blijft zoeken. De vertrouwde situatie bestaat immers niet meer. Dat roept veel emoties op. Bij geruststelling of een bezoek aan een dierbare zoals bij Frans vader kan er een geluksmoment ontstaan.

Het gelukkig en ook het ongelukkig zijn speelt zich wel helemaal af in het hier en nu. Het gaat er dus om zo veel mogelijk fijne momenten te hebben en dingen aan te reiken waardoor de onrust afneemt.

Frans vertelde hoe je als omgeving – zowel familie als zorgprofessional – invloed kunt uitoefenen op het gevoel van geluk bij mensen die leiden aan dementie. Je kunt bijvoorbeeld praktische dingen bedenken, om iemand die dementie heeft te helpen ‘herinneren’, waardoor het radeloze zoeken afneemt.

Frans en zijn broer hingen verschillende A4-tjes op met teksten, zoals ‘An ligt in het ziekenhuis’. En: ‘Frans komt je halen om 16.00 uur om bij An op bezoek te gaan’.

Simpel eigenlijk en effectief, want het werkte. Vader voelde zich gerustgesteld.

2 Contact en Dementie

Contact maken met mensen die diep dement zijn: hoe doe je dat?

We zagen een prachtig filmpje van Naomi Feil die contact maakte met Gladys Wilson, 87 jaar en diep dement. Zij was evangelist geweest en bekend met negrospirituals. Naomi pakte haar handen en zong voor haar “Jesus loves me…”. En toen gebeurde iets bijzonders… De oude mevrouw deed haar mond open, bewoog haar lippen en zong ‘zomaar’ mee. Ze keek heel gelukkig.

Het cognitieve is dan wel uitgeschakeld, maar de associatie aan iets bestaat nog wel. En dat riep de ‘herinnering’ op. Doordat Naomi zich verdiept had in haar levensgeschiedenis wist ze contact te maken met Gladys.

In het filmfragment zie je hoe Naomi contact maakt met Gladys

Muziek is zo bijzonder, omdat dat heel lang in ons brein blijft hangen. De herinnering aan de situatie kan vervaagd of vergeten zijn, de associatie blijft nog lange tijd bestaan. Wanneer je muziek hoort, die je zo rond je twintigste levensjaar goed vond, roept dat vaak sterke en positieve gevoelens en herinneringen op uit die tijd, blijkt uit onderzoek. Dat effect heeft muziek ook bij mensen met dementie.

Vraag na van welke muziek en welk lied in het bijzonder jouw cliënt hield. Ga het ervaren en zing.

3 Aandacht voor mantelzorg

http://zin-in-zorg.nl/2014/contact-en-dementie/In de workshop ‘Begeleiden van mantelzorg’ stonden we stil bij: “En wie vraagt de mantelzorger hoe het met hem gaat.”

Wat ons betreft zouden wij ook daar graag aan toevoegen wat belangrijk is voor hem/haar in de zorg aan de dierbare, wat zijn de verwachtingen en wat zou hij/zij wel graag zelf blijven doen?

Kortom een leerzame en boeiende middag.

Zie ook:  Zorgprofessionals en familie zorgen samen!
en Zelfredzaamheid, jouw zorg!

Welke geluksmomenten heb jij gedeeld?

Nu heb ik een vraag aan jou: Hoe maak jij contact met iemand met dementie? Welke geluksmomenten heb jij gedeeld met jouw cliënt? Geef hieronder je reactie ↓

Ken je iemand die dit artikel interessant vindt? Deel het via de social media knoppen hieronder.

Nog geen abonnee? Ontvang direct het nieuwste artikel in je mailbox. Meld je hier aan