Dementie hoe maak je echt contact

http://zin-in-zorg.nl/2016/dementie-hoe-maak-je-echt-contact/Onze zintuigen zijn een belangrijk middel om echt CONTACT te maken. Bij mensen met dementie verdwijnt het begripsvermogen geleidelijk, terwijl zintuigen langer in tact blijven. Hoewel ze vaak in sterkte afnemen, naarmate de dementie vordert.

Als je vraagt: “Hoe gaat het met u?”, kunnen mensen je verwonderd aankijken, zo van wie ben jij? Maar als je naar je cliënt toeloopt en zorgt dat deze je ziet, en je zegt iets, bijv. “Ha mevrouw van Zelderen, fijn dat ik u zie!”, kan er spontaan een glimlach in het gezicht verschijnen.

Dementie: hoe maak je echt contact?

Kijken, iemand zien en horen, luisteren zijn belangrijk in onze waarneming. Ook gevoel, geur en smaak behoren bij de zintuigen die mede bepalen hoe je ‘kijkt’ naar mensen.

5 tips die helpen om echt contact te maken:

  1. Haal 3 x rustig adem, voor je naar binnen stapt. Zeker als je gehaast bent of onrustig. Je wordt zelf rustig(er) en kunt je aandacht bij je cliënt brengen.
  2. Tover een glimlach op je gezicht; zelf word je er blij van door het hormoon serotonine en mensen met dementie zijn gevoelig voor de stemming van een ander. Ze zullen het merken.
  3. Noem de ander bij de naam. Dat kan mevrouw of meneer Van Zelderen zijn, de voornaam of ‘tante Nel en oom Jan’, weet wat werkt. Je helpt iemand bij het in contact komen.
  4. Maak OOGcontact met aandacht.
  5. Praat rustig in korte zinnen. En laat pauzes vallen na een zin.

Maak contact met volledige aandacht!

Contact en dementie

Symposium Dementie en Palliatieve Zorg

http://zin-in-zorg.nl/diensten/zin-in-dementiezorg/Afgelopen week bezocht ik het symposium Palliatieve Zorg en Dementie: een boeiende middag rond het thema ‘contact en dementie’.

Over: Kan je geluk ervaren als je aan dementie lijdt? Hoe maak je contact met diep demente mensen? En over mantelzorgers van mensen met dementie.

Frans Hoogeveen, lector Psychogeriatrie begon zijn interactieve lezing met een persoonlijk verhaal over zijn vader die aan dementie leed. De eerste dia liet oude beelden van zijn vader zien: zijn vader, levendig en vitaal en op een andere foto zag je iemand veel meer in zichzelf gekeerd en een heel andere lichaamshouding. Dezelfde mens, maar een enorme zichtbare verandering.

Het verhaal maakte indruk. Je kon een speld horen vallen in de zaal. Ik deel graag drie dingen uit zijn lezing met je.

1 Kun je geluk ervaren als je aan dementie lijdt?

Toen Frans’ moeder in het ziekenhuis moest opgenomen, vroeg zijn vader ieder uur aan de telefoon: “Weet jij waar An is? Ik kan haar niet vinden.” De vader van Frans was enorm onrustig en bleef maar zoeken en de vraag stellen.

Het feit dat in de dementie de inprenting niet meer plaats kan vinden, maakt dat iemand blijft zoeken. De vertrouwde situatie bestaat immers niet meer. Dat roept veel emoties op. Bij geruststelling of een bezoek aan een dierbare zoals bij Frans vader kan er een geluksmoment ontstaan.

Het gelukkig en ook het ongelukkig zijn speelt zich wel helemaal af in het hier en nu. Het gaat er dus om zo veel mogelijk fijne momenten te hebben en dingen aan te reiken waardoor de onrust afneemt.

Frans vertelde hoe je als omgeving – zowel familie als zorgprofessional – invloed kunt uitoefenen op het gevoel van geluk bij mensen die leiden aan dementie. Je kunt bijvoorbeeld praktische dingen bedenken, om iemand die dementie heeft te helpen ‘herinneren’, waardoor het radeloze zoeken afneemt.

Frans en zijn broer hingen verschillende A4-tjes op met teksten, zoals ‘An ligt in het ziekenhuis’. En: ‘Frans komt je halen om 16.00 uur om bij An op bezoek te gaan’.

Simpel eigenlijk en effectief, want het werkte. Vader voelde zich gerustgesteld.

2 Contact en Dementie

Contact maken met mensen die diep dement zijn: hoe doe je dat?

We zagen een prachtig filmpje van Naomi Feil die contact maakte met Gladys Wilson, 87 jaar en diep dement. Zij was evangelist geweest en bekend met negrospirituals. Naomi pakte haar handen en zong voor haar “Jesus loves me…”. En toen gebeurde iets bijzonders… De oude mevrouw deed haar mond open, bewoog haar lippen en zong ‘zomaar’ mee. Ze keek heel gelukkig.

Het cognitieve is dan wel uitgeschakeld, maar de associatie aan iets bestaat nog wel. En dat riep de ‘herinnering’ op. Doordat Naomi zich verdiept had in haar levensgeschiedenis wist ze contact te maken met Gladys.

In het filmfragment zie je hoe Naomi contact maakt met Gladys

Muziek is zo bijzonder, omdat dat heel lang in ons brein blijft hangen. De herinnering aan de situatie kan vervaagd of vergeten zijn, de associatie blijft nog lange tijd bestaan. Wanneer je muziek hoort, die je zo rond je twintigste levensjaar goed vond, roept dat vaak sterke en positieve gevoelens en herinneringen op uit die tijd, blijkt uit onderzoek. Dat effect heeft muziek ook bij mensen met dementie.

Vraag na van welke muziek en welk lied in het bijzonder jouw cliënt hield. Ga het ervaren en zing.

3 Aandacht voor mantelzorg

http://zin-in-zorg.nl/2014/contact-en-dementie/In de workshop ‘Begeleiden van mantelzorg’ stonden we stil bij: “En wie vraagt de mantelzorger hoe het met hem gaat.”

Wat ons betreft zouden wij ook daar graag aan toevoegen wat belangrijk is voor hem/haar in de zorg aan de dierbare, wat zijn de verwachtingen en wat zou hij/zij wel graag zelf blijven doen?

Kortom een leerzame en boeiende middag.

Zie ook:  Zorgprofessionals en familie zorgen samen!
en Zelfredzaamheid, jouw zorg!

Welke geluksmomenten heb jij gedeeld?

Nu heb ik een vraag aan jou: Hoe maak jij contact met iemand met dementie? Welke geluksmomenten heb jij gedeeld met jouw cliënt? Geef hieronder je reactie ↓

Ken je iemand die dit artikel interessant vindt? Deel het via de social media knoppen hieronder.

Nog geen abonnee? Ontvang direct het nieuwste artikel in je mailbox. Meld je hier aan

Dementie Eetlust en Communicatie: wat hebben die nu met elkaar te maken?

Altijd het laatste artikel ontvangen? Meld je hier aan

Zintuigen belangrijk in communicatie met mensen met dementie

http://zin-in-zorg.nl/2014/dementie-eetlust-en-communicatie-wat-hebben-die-nu-met-elkaar-te-maken/Het communiceren met mensen met dementie verandert naarmate de dementie toeneemt. Hoewel het  meest bekende symptoom van dementie de achteruitgang van het  geheugen is, kunnen gedrag en karakter ook veranderen. Dat heeft ook invloed op de eetlust. Dementie eetlust en communicatie: wat hebben die nu met elkaar te maken?

Voorkomende ziekteverschijnselen

Iemand met dementie heeft ook één of meerdere van de volgende ziekteverschijnselen:

  • Afasie: Iemand kan niet meer zeggen wat hij wil. Hij kan de taal minder goed gebruiken dan voorheen. Veel mensen ondervinden tijdens hun vakantie in het buitenland de frustratie die vergelijkbaar is met afasie. Bijvoorbeeld: Je weet dat je het woord voor postzegel in het Frans kent, je weet wat een postzegel is, maar je komt niet meer op het exacte woord. Mensen met afasie ondervinden dagelijks deze problemen.
  • Apraxie: Doelgerichte handelingen niet meer uit kunnen voeren, zoals de kraan open en dicht draaien.
  • Agnosie: Voorwerpen niet meer kunnen herkennen. Iemand herkent een vork niet meer en weet niet wat ermee te doen.
  • Stoornis in uitvoerende functies: Logische gevolgtrekkingen niet meer kunnen maken. Bijvoorbeeld een kraan naar de hete kant opendraaien… mensen weten niet meer dat het gevolg is dat ze zich kunnen branden.

Communiceren wordt moeilijker en kost meer tijd  als je woorden en bekende begrippen niet meer herkent. Denk je maar eens in, hoe het zou zijn als je in China bent. Wanneer je daar ziek wordt en je spreekt de taal niet, heb je een communicatieprobleem, toch?

Gelukkig kunnen we met onze zintuigen communiceren

In onze communicatie –  met collega’s, bewoners  en cliënten spelen onze zintuigen een belangrijke rol. We luisteren naar wat iemand zegt of roept en de toon waarop; we kijken naar iemand die binnenkomt; we geven iemand een arm en voelen de huid van de ander. Of een bewoner reageert anders dan gewoonlijk, we voelen aan dat hem of haar iets dwars zit. We ruiken eten dat op tafel staat, we proeven de bouillon. We voelen ons blij, gelukkig, en zien er verdrietig of boos uit…

Hoe bevorder je het contact en wek je de eetlust op met hulp van jouw communicatie?

Kleinschalig wonen biedt in het dagelijks leven veel mogelijkheden om contact te maken met bewoners en onderling het contact te versterken. Met elkaar leven en wonen biedt veel openingen om ‘anders’ te communiceren. En creëert tegelijkertijd een warm thuis waarin men zich veilig voelt.

http://zin-in-zorg.nl/2014/dementie-eetlust-en-communicatie-wat-hebben-die-nu-met-elkaar-te-maken/Het is leuk om rond het thema eten in contact te zijn. Geuren, kleuren, smaak en geuren zijn een beleving. Daarbij snijdt het mes aan twee kanten. Een veel voorkomend verschijnsel bij mensen met dementie is dat de eetlust afneemt. Je communiceert, bent in contact en stimuleert de eetlust tegelijkertijd.

10 tips

  1. Gebruik een vaste routine, zodat dit herkenning geeft.
  2. Drink koffie met de bewoners aan tafel. Serveer iets lekkers bij de koffie of allerhande hapjes verschillend van smaak en geur om te ruiken en te proeven. Je kan ook kiezen voor iets waarvan je weet dat individuele bewoners dit lekker vinden, traditionele streekgerechten of juist de buitenlandse keuken.
  3. Bereid het eten zo veel mogelijk aan de huiskamertafel voor. Betrek bewoners bij aardappelen schillen, groente schoonmaken. Kunnen ze nog een aardappel schillen? Of de aardappelen in de pan met water doen?
  4. Samen soep maken is ook een mogelijkheid. Mensen kunnen groenten snijden, in de pan doen, gehaktballetjes maken. Bouillon geeft een heerlijke geur. Dat wekt de eetlust op.
  5. Dek samen de tafel en maak het gezellig. Zet schalen met eten op tafel. Wanneer je de deksels eraf haalt, ruik je de verschillende geuren. Praat intussen over geur, kleur en smaak, wat je ruikt, ziet, proeft.
  6. Laat de bewoner zelf kiezen: Laat bijvoorbeeld twee verschillende groentes zien. Wilt u bietjes of sperziebonen? Is deze meerkeuzevraag te verwarrend voor een cliënt: Vraag dan enkel: Wilt u bietjes? Gebruik korte zinnen.
  7. Eet zelf ook een (klein) hapje mee. Zien eten doet eten.
  8. Herkent een bewoner zijn vork niet meer? Het zien gebruiken van anderen vindt vaak navolging. Neem het dus niet gelijk over, door te gaan helpen met eten. Geef de ander de tijd, om uit te vinden waar dat stuk ijzer (lepel) voor bedoeld is.
  9. Brood (af)bakken ruikt heerlijk. Vis en vlees braden ook… daarna met elkaar eten.
  10. Samen een fruitsalade maken is een feest van vorm, kleur en geur en smaak. Het zien, voelen, vasthouden en ruiken aan een rijpe appel. Verschillende soorten fruit, vers en uit blik (op sap) samen snijden en alvast proeven en dan samen de fruitsalade maken of misschien bowl maken.

Veel plezier met elkaar!

Nu hebben wij een vraag aan jou: Wat doe jij om het onderlinge contact te versterken? We lezen je reactie graag !

PS Tel maar eens het aantal zintuiglijk specifieke woorden in dit artikel

Meer weten over Zin-in-Dementiezorg? Neem contact op en mail of bel Wies Vink 06-51832505.

Nog geen abonnee? Ontvang direct het nieuwste artikel in je mailbox. Meld je hier aan

Contact van hart tot hart

contact-van-hart-tot-hart/Het valt niet altijd mee om te begrijpen wat een bewoner met dementie graag wil of bedoelt. Van de ene bewoner weet je het al snel, met een ander blijft het zoeken.

Door de cognitieve stoornis is de communicatie soms lastig en een uitdaging voor ons zorgprofessionals om er achter te komen wat de bewoner wil ‘vertellen’. Je observeert het gezicht, en de rest van het lichaam om aanwijzingen te krijgen. Soms zegt je intuïtie opeens iets wat het zou kunnen zijn. Je hart spreekt.

Aanraken: wel of niet?

In een situatie waar de verbale communicatie moeilijk is, is aanraken een andere manier van ‘praten’. Een klopje op de hand, een arm geven en samen even lopen. En ook dat is maatwerk: per individu kan en wordt er verschillend gereageerd. Ook de fase van de dementie of het moment van de dag zijn daarin bepalend.

De een heeft behoefte aan aanraking, de ander weert je hand juist af. Dat kan te maken hebben met angst- of gevoelens van onveiligheid. Buiten dat, kan het ook iets te maken hebben met het verleden van een bewoner, waardoor aanraken een onprettig gevoel oproept. Naast lichaamscontact kan je ook je stem gebruiken om contact te maken.

Bij de ene zorgprofessional lijkt het contact vanzelf te gaan, met de ander juist weer niet. Wat is het verschil? En hoe maak je gebruik van elkaars ervaringen en kennis? In zorgreflectiebesprekingen besteden we daar aandacht aan. In korte tijd ontstaan er verrassende inzichten, en waarmee alle teamleden verder kunnen in het contact maken van hart tot hart. Een paar inzichten deel ik graag met je.

Contact van hart tot hart

Het vasthouden van iemands hand kan op communicatief gebied verrassingen opleveren.

  • De ene bewoner kan je blijven vasthouden, omdat hij niet wil dat je weggaat.
  • Een ander kan je hand pakken en er een kus op geven vanuit een behoefte aan tederheid.
  • Weer een ander knijpt in je hand.
  • Soms lijken mensen met cognitieve stoornissen niet te weten hoe ze moeten loslaten.

Leren omgaan met de reacties op aanraken, hoe je zelf met lichaamstaal en stemgebruik het contact en communicatie versterkt en het gedrag van de bewoner beter begrijpt, ook dat komt in de zorgreflectie naar voren en leer je van elkaar en van de mensen waar je voor zorgt.

Meer lezen over de kunst van ons vak en zorgreflectie?

Voor informatie over zorgreflectie en het train-de-trainer programma: neem contact op met wvink@zin-in-zorg.nl.

Nog geen abonnee? Ontvang direct het nieuwste artikel in je mailbox. Meld je hier aan

Leiderschap en zorgreflectie en dementie

Deel 3 over reflectie. Zorgreflectie vergroot persoonlijk leiderschap. Zowel individueel als in het zorgteam, als voor cliënten met dementie.

Dagboeknotities, logboek en zorgreflectiebesprekingen zijn allemaal middelen om te leren reflecteren.

In een dagboek kun je je persoonlijke ervaringen, gedachten en gevoelens kwijt. Mensen die regelmatig iets in hun dagboek schrijven, zijn meestal beter in staat tot reflecteren 😉

In een logboek beschrijf je je ervaringen met leren leren: het oefenen van vaardigheden, tijdens stages, twijfels, hoe je problemen oploste, maar ook fijne momenten en complimenten. Om door te groeien en je persoonlijk leiderschap te versterken is het nodig dat je regelmatig reflecteert op je ontwikkelingsproces.

Zorgreflectie vergroot kwaliteit van professioneel handelen.

Bijv. door meer stil te staan bij gemaakte fouten, situaties die bepaalde gevoelens oproepen en hoe het anders kan. Je leert meer hoe je als persoon in elkaar steekt en reageert in situaties. Een leidinggevende die zorgreflectiebesprekingen faciliteert, bevordert op deze manier de kwaliteit van zorg en persoonlijk leiderschap. Het team kan op eigen kracht aan de slag!

Een fragment uit een zorgreflectiebespreking op een afdeling, waar mensen met dementie verpleegd worden:

“Wat ik heel moeilijk vind, is dat zodra ik even wegloop, mevrouw De Wit begint te roepen. Tot voor kort zat ze heel tevreden in de huiskamer. Haar geroep geeft mij een rotgevoel, en de andere bewoners worden er onrustig van. Ik blijf zo lang mogelijk, maar ik moet toch ook andere cliënten helpen. Hoe kunnen wij met dit dilemma omgaan, hoe kunnen wij ervoor zorgen dat mevrouw De Wit zich weer prettig voelt?”

 

Willen jij en je collega’s werken aan het versterken van je persoonlijk leiderschap? Aan de slag met de Zorgreflectiemethodiek? Of het train-de-trainer traject?

Lees hier verder of neem contact op met Wies Vink: wvink@zin-in-zorg.nl of bel 06-51832505.

Dementie en dan?

Wat gebeurt er met je wanneer je de ziekte van Alzheimer krijgt? Na de diagnose ‘dementie’ moet je verder. Deze week is het de week van de Dementie, vandaar de titel in deze themaweek: Dementie en dan?

Dementie en dan?

Er is in deze campagneweek aandacht voor dementie in kranten, social media en tv. Zelfs het jeugdjournaal had mooie items: een vader en oma met dementie. En heb je de documentaire DementieEnDan op tv gevolgd? Als je nog niet hebt kunnen kijken, dan kan je hem alsnog bekijken. Dit is mogelijk tot 25 oktober 2013, 00.00 uur.

Klik hier om Deel 1 van de documentaire DementieEnDan te zien
Klik hier om Deel 2 te zien

En.. wat vond jij ervan? Reageer onderaan dit blog. We lezen graag je reactie.

Twee boeken over dementie voor het voetlicht. Boeken die ons aanspreken.

1 ‘Handig bij dementie’ door Ruud Dirkse en Lenie Vermeer

dementie en danHandig bij dementie is een nieuw boek over dementie dat op wereldalzheimerdag op 21 september 2013 uitkwam. Het eerste exemplaar is aangeboden aan Julie Meerveld van Alzheimer Nederland.

Bij  mensen met dementie gaan er veel functies achteruit en  één ding gaat er juist op vooruit: het gevoels- en emotieleven. In dit boek met de meest gestelde vragen tijdens Alzheimercafe’s leggen de schrijvers uit hoe dit komt en illustreren zij ook de enorme invloed die dit veranderde gevoelsleven heeft in het leven van en op de omgang met mensen met dementie.

Want in plaats van te reageren vanuit het ‘hoofd’, reageert een persoon die lijdt aan dementie anders door de plaats  die het gevoel in toenemende mate inneemt. Naarmate het proces van dementie vordert, lopen  gedrag en emoties door elkaar. Uit dit gedrag kun je afleiden hoe iemand zich voelt. De persoon met dementie zelf, begrijpt de communicatieboodschap niet altijd, maar is gevoelig voor de emotionele lading ervan.

Veiligheid en houvast door contact zijn erg belangrijk voor mensen die lijden aan dementie. Ook het verhaal van Evert van Rossum in zijn boek “Een vreemde kostganger in mijn hoofd” over zijn leven met Alzheimer maakt ons veel duidelijk hoe verwarrend Alzheimer is.

Het boek ‘Handig bij dementie’ bevat ook praktische informatie over hulpmiddelen, woningaanpassingen en omgaan met gedragsveranderingen, zowel bij de dementerende persoon zelf, als bij de partners, kinderen, familie en hulpverleners. Klik hier om het boek bij de schrijvers zelf te bestellen.

2 ‘Het vergeten’ van David Shenk. Een portret van de ziekte van Alzheimer

dementie en danHet tweede boek waar we graag de aandacht graag op willen vestigen is: ‘Het vergeten’ van David Shenk. Dit boek fascineert door de verhalen, de experimenten, hoe je omgaat met de ziekte en ook met de humor van het boek. De auteur schrijft indringend over het verloop van de ziekte.

Het zet aan tot denken. Ieder die te maken heeft met Alzheimer zou het gelezen moeten hebben.

Jonathan Swift, Ronald Reagan en Ralph Waldo Emerson zijn beroemde mensen die de meesten van ons kennen. Respectievelijk bekend van Gullivers reizen, acteur en 40e president van de Verenigde Staten tussen 1981 en 1989 en beroemd schrijver. Zij leden aan de ziekte van Alzheimer. Veel vaker is niet bekend dat bekende personen door deze ziekte getroffen worden. De ziekte wordt vaak angstvallig buiten de publiciteit en het maatschappelijk leven gehouden.

Alzheimer tast aan wat voor ons mensen het belangrijkste is: te weten wie we zijn, namelijk onze identiteit en zelfstandigheid. Dat boezemt ons angst in.

David Shenk publiceerde zijn boek in 2001. Hij zei toen al dat met de vergrijzing een steeds groter deel  van onze samenleving direct of indirect te maken zou krijgen met de slopende ziekte. En dat hiij een vooruitziende blik had, blijkt wel uit onderstaande cijfers uit het ERGO onderzoek uit 2013.

Indrukwekkende cijfers

In 2013 zijn er in Nederland 256.000 mensen met dementie, 6.000 meer dan in 2012. Deze cijfers komen uit een grootschalig bevolkingsonderzoek (ERGO Erasmus Rotterdam Gezondheid Onderzoek). Iedereen die werkzaam is in ziekenhuizen en ouderenzorg krijgt steeds vaker met dementie te maken.

Jaar Aantal   mensen met dementie Aantal   mensen met dementie (verpleeg- verzorgingshuizen) Percentage   mensen in verpleeg- verzorgingshuizen
2000 191.248 61.974 32,4%
2012 250.120 80.120 32,0%

In ‘Het vergeten’ besteedt David Shenk aandacht aan diverse aspecten van Alzheimer. Aan de hand van verhalen van beroemde en onbekende mensen met de hersenaandoening laat hij zien hoe de vanzelfsprekendheid waarmee wij onze dagelijkse handelingen uitvoeren door de ziekte ondermijnd wordt. En tegelijkertijd dat er ook troost en hoop is. ‘Het vergeten’ gaat in de eerste plaats over Alzheimerpatiënten, maar ook over de wetenschappers die proberen de ziekte te begrijpen.

Via Bol.com of de plaatselijke boekhandel is het boek te bestellen.

Reageren? We lezen je reactie graag onderaan dit blog.

Meer weten wat wij voor u kunnen betekenen over Communicatie en Dementie? Contactpersoon Wies Vink: mail naar wvink@zin-in-zorg.nl of bel 06-51832505.

Thuis wonen met verder gevorderde dementie?

thuis-wonen-met-verder-gevorderde-dementie/Steeds meer mensen krijgen te maken met een vorm van dementie, zoals Alzheimer. Zij hebben de wens om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Dit kan, maar niet zomaar.

Wanneer de dementie verder vordert, zijn er steeds meer zaken die toezicht en ondersteuning nodig hebben.

Voor informatie over het ziekteproces bij dementie kunt u kijken op de site van Alzheimer Nederland.

Thuis wonen met verder gevorderde dementie

Dat kan, maar niet zomaar.. Bij mensen die in aan dementie in een gevorderd stadium lijden,  zijn de beperkingen  dusdanig dat deze recht geeft op een ZZP 4 en ZZP 5 indicatie. Zonder goedwerkend (mantel)zorgsysteem zijn de beperkingen dusdanig opgelopen dat zij niet zonder meer zelfstandig kunnen wonen.

In een ZZP 5 is 24-uurs toezicht nodig terwijl de beschikbare uren recht geven op maximaal 20 uur zorg in natura per week, laat zeggen 3 uur per dag. Bij een ZZP 4 is 13,5 uur per week, bijna 2 uur per dag de norm. Het mag duidelijk zijn dat hiermee de zorg aan huis niet zomaar verantwoord geregeld is.  Vooral de dagstructuur, het toezicht en de ongeplande zorgvragen zijn met beschikbare  middelen ontoereikend.

De wens thuis te blijven wonen is dus alleen mogelijk met aanvullende inzet en middelen op de professionele zorg.

Persoonlijke omstandigheden bepalend

De persoonlijke omstandigheden en de combinaties die daarin worden gemaakt zijn daarbij bepalend:

  • Wel/geen partner.
  • Netwerk en mogelijkheden voor mantel- en familiezorg.
  • Is er iemand in het netwerk wegwijs in zorgland, waardoor bijvoorbeeld een Pgb binnen bereik komt. Met de €2.000 tot 3.000,- Pgb per maand bij een ZZP 4 of 5 kun je bijna 30% meer uren in kopen dan de natura zorg.
  • Financiële middelen.
  • Domotica, bijvoorbeeld een uitloopalarm voor de nacht met sms-signaal naar netwerk of professionele opvolging. Beeldtelefoon.
  • Vaste dagstructuur.
  • Persoonlijkheid van de persoon zelf → gedrag.
  • De buurt waarin iemand woont.
  • Inloopmogelijkheden.
  • Een casemanager die coacht, netwerkt en eigen kracht methodiek beheerst.
  • Dagbesteding die past bij de vraag, dynamiek en interesse van de cliënt.
  • De nabijheid van de professionele zorg.
  • En .. een keer verdwalen in je eigen buurt, dat mag toch wel politie en buurtbewoners?
  • Ongewassen of slordig gekleed toch nog welkom op de ouderensoos?
  • Last but not least: een uitstekende dementieketen.

Het kan, maar niet zomaar….

Om scheiden van wonen en zorg voor deze groep mensen mogelijk te maken is dus een integrale, samenhangende aanpak nodig. Waarin het zonder vrijwilligers, mantelzorg en zorginfrastructuur niet gaat lukken. Het kan, maar niet zomaar….

De medewerkers van jouw organisatie kunnen belangrijke bijdragen leveren, niet alleen aan de uitvoering, maar ook aan de organisatie van de zorg.

Oplossingsgericht werken voor casemanagers in de dementieketen bij Zin-in-Zorg is dan een prima stap, om hierin te groeien naar een nieuwe aanpak rond de ondersteuning voor thuiswonenden mensen met dementie.

Ook nadenken over een integrale en complete aanpak? Meer weten? Neem dan contact op met Wies Vink, 06 51832505.

– Dit artikel verscheen eerder op www.buismanagementadvies.nl

7 tips om energie en Zin-in-Zorg van te krijgen

Oud en gezond blijven, dat willen we allemaal. Echter naarmate we ouder worden, neemt de kans op aandoeningen en chronische ziektes toe. Voor diegenen die hier mee te maken krijgen,  heeft dit een enorme impact op hun leven niet alleen het persoonlijk lijden, maar ook de zorgafhankelijkheid is groot.

We hoeven alleen maar naar de cijfers te kijken, om te zien welke impact dat heeft op de samenleving.

Dementie bijvoorbeeld is een veelvoorkomende ziektebeeld. Op 60 jarige leeftijd heeft ongeveer 5 op de 1000 mensen een vorm van dementie, op 85 jarige leeftijd is dat al ruim 300 van de 1000 mensen, dus 3 op de 10. Alle zorgmedewerkers in ziekenhuizen, thuiszorg, verpleeghuizen, verstandelijk gehandicaptenzorg hebben hier mee te maken.

Vroeg of laat heeft een grote groep mensen zorg nodig. Het aantal werkenden in de zorg en het toenemend aantal ouderen dat zorgbehoeftig is loopt niet gelijk op. Sterker nog, die lijnen lopen uit elkaar. Zorgorganisaties zijn zich daar als geen ander van bewust.  Een reden te meer om mensen die werkzaam zijn in de zorg te boeien en te binden voor deze mooie sector. En ook toe te rusten om hun werk in veranderende omstandigheden te kunnen blijven doen.

Ook techniek kan  bijdragen aan goede zorg. Goed contact van mens-tot-mens blijft de basis voor goede zorg, ook bij toepassingen als beeldzorg is het contact nog steeds een belangrijk onderdeel. Onderlinge samenwerking en op een goede manier feedback geven en ontvangen onontbeerlijk.

Maatschappelijk gezien is de transitie van de AWBZ naar de WMO in volle gang. De rol van zorgprofessional verandert: ‘van zorgen voor naar zorgen dat….’ Dit brengt ook nieuwe kansen en uitdagingen met zich mee. Oude werkwijzes loslaten en nieuwe implementeren. Je zou er moe van kunnen worden en je energie en vitaliteit door verliezen. Zonde!

In de zorgsector werken veel oudere werknemers, vijftig plus, gedegen opgeleid en ervaren. Vaak zijn zij de zorg ingegaan om mensen te kunnen helpen en te kunnen zorgen. Nu de transitie naar de WMO op stapel staat, vraagt dat van medewerkers andere vaardigheden: organiseren, netwerken en (netwerk)activering. Gelukkig kun je dat leren.

7 tips om energie en Zin-in-zorg van te krijgen

  1. Denk nog eens terug wat was voor jou de reden dat je in de zorg ging werken? Ga weer op zoek naar deze drijfveren in je dagelijkse werk.
  2. Deel dagelijks positieve ervaringen met collega’s. Sta ook stil bij wat goed gaat.
  3. Zoek samen naar oplossingen en deel de vooruitgang.
  4. Ga na waar je niet goed in bent en maak hier een SMART leerdoel van (lees hier voorbeelden van SMARTdoelen).
  5. Schrijf dagelijks op wat je energie geeft en focus daarop.
  6. Bedenk aan het eind van de dag één item wat beter kon op het werk en één punt waar je supertevreden over was.  Dat kunnen kleine zaken zijn, als een tevreden cliënt, het behouden van je kalmte of juist niet.
  7. Bespreek een verbeterpunt in je team en maak hierover concrete afspraken (wie wat waar wanneer waarom).

 Meer weten over vitaal in je werk? bel of mail ons: info@zin-in-zorg.nl

 Veel werkplezier!

De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie

Onlangs vertelde mijn vriendin over het leven van haar vader die aan Alzheimer leed. Het maakte indruk op me.

de-kunst-van-ons-vak-is-contact-maken-juist-bij-mensen-met-dementie/10 jaar geleden werd de diagnose bij hem gesteld. Op dat moment had zij geen idee hoe zijn wereld hierdoor op zijn kop gezet zou worden, maar één ding stond voor haar en haar familie als een paal boven water: “We houden van hem en gaan voor kwaliteit en genieten met en van hem…..”

Ze vertelde waar hij in zijn leven met Alzheimer tegenaan liep. Steeds zochten zij naar nieuwe mogelijkheden. Toen hij niet meer auto kon rijden, leerde zijn zwager hem met de tram te reizen.

De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie

In het verpleeghuis waar ik als coach met zorgteams werk zie en hoor ik dat de verschijnselen van dementie van persoon tot persoon en per fase zeer verschillend zijn. Er zijn zoveel combinaties van verschijnselen mogelijk als er mensen zijn. Verzorgenden maken dat dagelijks mee en kunnen daarover meepraten. Een hele uitdaging om een boodschap over te brengen en een nog grotere voor de bewoner om deze te kunnen begrijpen.

Ervaringen uit de praktijk

Interessante uitgangspunten die in zorgreflectiebesprekingen naar voren komen, zijn:
In plaats van te reageren vanuit het ‘hoofd’ wordt de plaats die het gevoel inneemt steeds belangrijker. Naarmate het proces van dementie vordert, komen gedrag en emoties bij elkaar. Uit het gedrag kan je afleiden hoe iemand zich voelt. En de persoon met dementie zelf, begrijpt de boodschap niet altijd, maar is wel gevoelig voor de emotionele lading.

Symbolen

Veiligheid en houvast door contact zijn erg belangrijk voor mensen die lijden aan dementie. Symbolen kunnen daarbij helpen. Symbolen kennen we allemaal vanuit bijvoorbeeld de kerk, kunst, poëzie, in dromen.

Een symbool is een voorwerp of een persoon in het heden dat voor iets waardevols uit het verleden staat. Een verzorgende die met zware stem en een snel of langzaam tempo spreekt, kan de associatie opwekken aan een vroegere chef, politieagent, dominee of buurman.

Een symbool kan ook een beleving weergeven, bijvoorbeeld liefde, identiteit en veiligheid. Bijvoorbeeld een handtas die gevuld wordt met alle kleine dingen die iemand kan vinden kan symbool staan: “Ik ben hier.” De handtas staat voor identiteit.

Levensloopboek

Een levensloopboek kan een feest der herkenning geven en bevat vaak een schat aan symbolen. Foto’s helpen bij herkennen. Met het boek op tafel is het makkelijker om contact te maken. Ook als de foto’s niet meer herkend worden, kan het bekijken van het boek een goed gevoel geven.

Je kunt pas iets herkennen als dat in je geheugen is opgeslagen, bijvoorbeeld de beleving van de trouwdag. Omdat bij dementie nieuwe indrukken niet meer opgeslagen kunnen worden, is bijvoorbeeld een verhuizing naar een verpleeghuis ook zo vreemd. Al wordt de cliënt iedere dag wakker in dezelfde kamer, ze wordt steeds wakker in een vreemde kamer omdat deze indruk niet meer opgeslagen kan worden in het geheugen. En ook de oude indrukken vervagen vaak waardoor je in het laatste stadium eigenlijk niet weet waar je bent.

Zintuigen, belangrijk bij communicatie

Informatie komt via onze zintuigen – horen, zien, tasten, ruiken en proeven – in ons geheugen terecht. Horen komt van verder weg en de cliënt hoort je niet, want het bereik van de zintuigen neemt af. Om iemand te laten voelen, ruiken en proeven, moet je letterlijk dichtbij zijn. De persoon zal je dan ook beter kunnen zien en horen. Contact maken kan met en via alle zintuigen.

Je stem als instrument

Wat je makkelijk kunt doen, om de bewoner je boodschap beter te laten begrijpen is je tempo en spreektempo verlagen. En gebruik een minimale hoeveelheid woorden. Soms kan iemand maar drie woorden tegelijk aan of zelfs één. De eerste drie woorden, de laatste drie woorden. De woorden (informatie) er tussenin hoort hij niet.

Zintuigen

Houdt het onderwerp, waarover je praat met een cliënt met dementie, zoveel mogelijk waarneembaar: zien, horen tasten, ruiken en proeven. Zolang iemand een taartje eet, kun je er met de persoon contact over maken en vaak ook nog spreken. Zintuigen gebruiken om de boodschap over te laten komen.

De vraag: “Mevrouw Franke, zullen we gaan plassen, komt over alsof zij het in Keulen hoort donderen. Neem haar liever mee voor een loopje. Bij het toilet aangekomen, open je de deur. Als zij de wc ziet begrijpt ze misschien wat de bedoeling is.

Via de zintuigen komt veel informatie binnen, soms ook teveel tegelijk. Gedoseerd ingezet zijn de zintuigen – zien, horen, tasten, proeven, ruiken en aanraken – een geweldig instrument om ècht contact te maken met mensen die lijden aan dementie. De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie. Contact van Mens tot Mens. Dat geeft voldoening en zin in je werk.

Evert van Rossums ervaringen

Evert van Rossem die een boek schreef nadat hij – overigens ten onrechte zoals later bleek – de diagnose Alzheimer kreeg – beschrijft een avondje uit waar hij naar een theatervoorstelling (zijn hobby) van Loes Luca gaat. Loes speelt een drukke vrouw en na 10 minuten duizelt het hem. Alles wat hij hoort, ziet en beleeft. Hij raakt het verhaal, maar ook zichzelf kwijt.

De kunst van ons vak is contact maken, juist ook bij mensen met dementie!Het boek is bij Bol.com te bestellen door op onderstaande link te klikken: http://www.bol.com/nl/s/boeken/zoekresultaten/Ntt/boeken+over+dementie+evert+van+rossum/search/true/searchType/qck/N/8299/sI/true/sA/200/sc/books_all/index.html