Belevingsgericht zorgen en communiceren is werken en groeien vanuit je eigen vak

http://zin-in-zorg.nl/2015/belevingsgericht-zorgen-en-communiceren-is-werken-en-groeien-vanuit-je-eigen-vak/Belevingsgericht werken en luisteren is een integraal onderdeel van het werk in de zorg. Inlevingsvermogen en gelijkwaardige interactie zijn de basis om goede zorg te kunnen geven. Zonder belevingsgerichte communicatie is het onmogelijk om het werk goed te doen. Of het nu gaat om een behandeling, persoonlijke verzorging of het werk op de huiskamer.

Gelijkwaardigheid, veiligheid, ontspanning, aansluiten en inspelen op, dat vindt iedereen belangrijk. Alle professionals hebben geleerd en ervaren dat belevingsgericht werken hoge opbrengsten geeft.

Echter, onderweg in de werkdruk raak je dit ‘weten en doen’ weleens kwijt en komen de concrete zaken als wassen, eten, de behandeling en de groepsactiviteit op de voorgrond. Geen aandacht meer voor de mensen en voor jezelf, maar het voor elkaar krijgen van de ‘technische’ aspecten van het werk komt centraal te staan.

http://zin-in-zorg.nl/2015/belevingsgericht-zorgen-en-communiceren-is-werken-en-groeien-vanuit-je-eigen-vak/En als excuus: de werkdruk! (Ja hoor, daar is ie weer). Het gevoel alleen maar tijd te hebben voor de praktische werkzaamheden, heeft een domino-effect; het ontbreken van aandacht en contact zet de negatieve spiraal in beweging.

Door het centraal stellen van de werkdruk, de eigen zorgen en die van morgen, vergroten we de problemen die er spelen, in plaats van bij te dragen aan de oplossing. In de haastige mindset wordt vergeten dat niet menselijks onszelf vreemd is in de omgang met cliënten en collega’s. Belevingsgericht zorgen en communiceren is werken en groeien vanuit je eigen vak.

Mensen die zich niet gezien en gehoord voelen blijven steeds aandacht vragen. Dit is vaak een onbewust zoeken naar échte aandacht. Immers de positieve communicatie ontbreekt. Een mens compenseert dit. Kijk maar om je heen, naar cliënten/patiënten, collega’s, familie en jezelf.

Belevingsgericht zorgen en communiceren is werken en groeien vanuit je eigen vak

Wat gebeurt er met een mens als je niet meer als individu wordt gezien en behandeld? Die wordt knorrig, ontevreden en minder zelfredzaam. Ooit zei iemand tegen mij: ”Kijk maar naar de communicatie in een slecht huwelijk, daar blijven beide partners ook steeds naar de aandacht zoeken”. Een warme begroeting of een spontane aanraking is dan niet meer genoeg.

Men komt tekort en wordt overal ontevreden over. Natuurlijk is dat niet op alle fronten vergelijkbaar, maar het opende voor mij de ogen. Als twintiger had ik zulke voorbeelden soms net nodig om het negatieve effect van haast en geen echt contact maken echt te doorgronden.

http://zin-in-zorg.nl/2015/belevingsgericht-zorgen-en-communiceren-is-werken-en-groeien-vanuit-je-eigen-vak/Weten en belangrijk vinden is niet altijd genoeg om de belevingsgerichte aanpak vast te houden. Onderhoud en groei in je kennis en vaardigheden is nodig. Door je belevingsgerichte vaardigheden weer op te halen en in de praktijk toe te passen, gaat de kwaliteit van de zorg omhoog en nemen het werkplezier, wederzijds contact, voldoening en zingeving  toe: Het positieve domino-effect. Belevingsgericht zorgen en communiceren is werken en groeien vanuit je eigen vak. 

Gewoon doen samen met je hele team!

Groeien in je vak samen met je team: http://zin-in-zorg.nl/diensten/betere-communicatie-is-betere-zorg/

En ook hier haal je veel uit: http://zin-in-zorg.nl/diensten/communicatie-en-echt-contact-met-clienten-met-dementie/

Telefoon Wies Vink: 06-51852505 en wvink@zin-in-zorg.nl voor informatie en vragen.

Nog geen abonnee? Ontvang direct het nieuwste artikel in je mailbox. Meld je hier aan.

Zin-in-Zorg – Contact  www.zin-in-zorg.nl 

De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie

Onlangs vertelde mijn vriendin over het leven van haar vader die aan Alzheimer leed. Het maakte indruk op me.

de-kunst-van-ons-vak-is-contact-maken-juist-bij-mensen-met-dementie/10 jaar geleden werd de diagnose bij hem gesteld. Op dat moment had zij geen idee hoe zijn wereld hierdoor op zijn kop gezet zou worden, maar één ding stond voor haar en haar familie als een paal boven water: “We houden van hem en gaan voor kwaliteit en genieten met en van hem…..”

Ze vertelde waar hij in zijn leven met Alzheimer tegenaan liep. Steeds zochten zij naar nieuwe mogelijkheden. Toen hij niet meer auto kon rijden, leerde zijn zwager hem met de tram te reizen.

De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie

In het verpleeghuis waar ik als coach met zorgteams werk zie en hoor ik dat de verschijnselen van dementie van persoon tot persoon en per fase zeer verschillend zijn. Er zijn zoveel combinaties van verschijnselen mogelijk als er mensen zijn. Verzorgenden maken dat dagelijks mee en kunnen daarover meepraten. Een hele uitdaging om een boodschap over te brengen en een nog grotere voor de bewoner om deze te kunnen begrijpen.

Ervaringen uit de praktijk

Interessante uitgangspunten die in zorgreflectiebesprekingen naar voren komen, zijn:
In plaats van te reageren vanuit het ‘hoofd’ wordt de plaats die het gevoel inneemt steeds belangrijker. Naarmate het proces van dementie vordert, komen gedrag en emoties bij elkaar. Uit het gedrag kan je afleiden hoe iemand zich voelt. En de persoon met dementie zelf, begrijpt de boodschap niet altijd, maar is wel gevoelig voor de emotionele lading.

Symbolen

Veiligheid en houvast door contact zijn erg belangrijk voor mensen die lijden aan dementie. Symbolen kunnen daarbij helpen. Symbolen kennen we allemaal vanuit bijvoorbeeld de kerk, kunst, poëzie, in dromen.

Een symbool is een voorwerp of een persoon in het heden dat voor iets waardevols uit het verleden staat. Een verzorgende die met zware stem en een snel of langzaam tempo spreekt, kan de associatie opwekken aan een vroegere chef, politieagent, dominee of buurman.

Een symbool kan ook een beleving weergeven, bijvoorbeeld liefde, identiteit en veiligheid. Bijvoorbeeld een handtas die gevuld wordt met alle kleine dingen die iemand kan vinden kan symbool staan: “Ik ben hier.” De handtas staat voor identiteit.

Levensloopboek

Een levensloopboek kan een feest der herkenning geven en bevat vaak een schat aan symbolen. Foto’s helpen bij herkennen. Met het boek op tafel is het makkelijker om contact te maken. Ook als de foto’s niet meer herkend worden, kan het bekijken van het boek een goed gevoel geven.

Je kunt pas iets herkennen als dat in je geheugen is opgeslagen, bijvoorbeeld de beleving van de trouwdag. Omdat bij dementie nieuwe indrukken niet meer opgeslagen kunnen worden, is bijvoorbeeld een verhuizing naar een verpleeghuis ook zo vreemd. Al wordt de cliënt iedere dag wakker in dezelfde kamer, ze wordt steeds wakker in een vreemde kamer omdat deze indruk niet meer opgeslagen kan worden in het geheugen. En ook de oude indrukken vervagen vaak waardoor je in het laatste stadium eigenlijk niet weet waar je bent.

Zintuigen, belangrijk bij communicatie

Informatie komt via onze zintuigen – horen, zien, tasten, ruiken en proeven – in ons geheugen terecht. Horen komt van verder weg en de cliënt hoort je niet, want het bereik van de zintuigen neemt af. Om iemand te laten voelen, ruiken en proeven, moet je letterlijk dichtbij zijn. De persoon zal je dan ook beter kunnen zien en horen. Contact maken kan met en via alle zintuigen.

Je stem als instrument

Wat je makkelijk kunt doen, om de bewoner je boodschap beter te laten begrijpen is je tempo en spreektempo verlagen. En gebruik een minimale hoeveelheid woorden. Soms kan iemand maar drie woorden tegelijk aan of zelfs één. De eerste drie woorden, de laatste drie woorden. De woorden (informatie) er tussenin hoort hij niet.

Zintuigen

Houdt het onderwerp, waarover je praat met een cliënt met dementie, zoveel mogelijk waarneembaar: zien, horen tasten, ruiken en proeven. Zolang iemand een taartje eet, kun je er met de persoon contact over maken en vaak ook nog spreken. Zintuigen gebruiken om de boodschap over te laten komen.

De vraag: “Mevrouw Franke, zullen we gaan plassen, komt over alsof zij het in Keulen hoort donderen. Neem haar liever mee voor een loopje. Bij het toilet aangekomen, open je de deur. Als zij de wc ziet begrijpt ze misschien wat de bedoeling is.

Via de zintuigen komt veel informatie binnen, soms ook teveel tegelijk. Gedoseerd ingezet zijn de zintuigen – zien, horen, tasten, proeven, ruiken en aanraken – een geweldig instrument om ècht contact te maken met mensen die lijden aan dementie. De kunst van ons vak is contact maken juist bij mensen met dementie. Contact van Mens tot Mens. Dat geeft voldoening en zin in je werk.

Evert van Rossums ervaringen

Evert van Rossem die een boek schreef nadat hij – overigens ten onrechte zoals later bleek – de diagnose Alzheimer kreeg – beschrijft een avondje uit waar hij naar een theatervoorstelling (zijn hobby) van Loes Luca gaat. Loes speelt een drukke vrouw en na 10 minuten duizelt het hem. Alles wat hij hoort, ziet en beleeft. Hij raakt het verhaal, maar ook zichzelf kwijt.

De kunst van ons vak is contact maken, juist ook bij mensen met dementie!Het boek is bij Bol.com te bestellen door op onderstaande link te klikken: http://www.bol.com/nl/s/boeken/zoekresultaten/Ntt/boeken+over+dementie+evert+van+rossum/search/true/searchType/qck/N/8299/sI/true/sA/200/sc/books_all/index.html